Nước giếng nhà mình có dùng được không? Máy lọc RO còn lọc tốt hay đã đến lúc thay lõi? Ao tôm hôm nay độ mặn bao nhiêu? Thay vì mang mẫu đi xét nghiệm, bạn có thể kiểm tra nhanh tại chỗ bằng bút đo chất lượng nước 5 trong 1. Chỉ một cây bút bỏ túi, bạn đọc được 5 chỉ số: pH, TDS, EC, độ mặn và nhiệt độ.
Bài này giải thích từng chỉ số có ý nghĩa gì, bao nhiêu là đạt, và cách đo đúng để kết quả chính xác.

5 chỉ số bút đo chất lượng nước cho biết điều gì?
1. pH – nước chua hay kiềm
pH cho biết nước có tính axit hay kiềm, thang đo từ 0 đến 14. pH 7 là trung tính, dưới 7 là chua, trên 7 là kiềm. Nước quá chua dễ làm ăn mòn đường ống. Nước quá kiềm có vị đắng và dễ đóng cặn.

2. TDS – tổng chất rắn hòa tan
TDS (Total Dissolved Solids) là tổng lượng khoáng chất, muối và kim loại tan trong nước, đo bằng ppm (1 ppm tương đương 1 mg/L). TDS cao chưa chắc là nước độc, nhưng là dấu hiệu nước nhiều tạp chất, cần kiểm tra thêm hoặc lọc.
3. EC – độ dẫn điện
EC (Electrical Conductivity) đo khả năng dẫn điện của nước, đơn vị µS/cm hoặc mS/cm. Nước càng nhiều ion hòa tan thì EC càng cao, nên EC và TDS luôn tăng giảm cùng nhau. Người trồng thủy canh hay dùng EC để điều chỉnh nồng độ dung dịch dinh dưỡng.
4. Độ mặn
Độ mặn cho biết lượng muối trong nước, hiển thị theo % hoặc ppt (‰). 1% tương đương 10‰. Chỉ số này quan trọng với ao nuôi tôm cá, nước tưới ở vùng bị nhiễm mặn, nước muối dưa cà.
5. Nhiệt độ
Nhiệt độ ảnh hưởng đến các chỉ số còn lại. Bút đo 5 trong 1 dùng nhiệt độ này để tự bù trừ kết quả, đồng thời giúp người nuôi thủy sản theo dõi nhiệt độ ao.
Ngưỡng tham khảo: bao nhiêu là đạt?
| Mục đích | pH | TDS | Độ mặn | Nguồn |
|---|---|---|---|---|
| Nước sạch sinh hoạt | 6,0 – 8,5 | Tối đa 1.000 mg/L | — | QCVN 01-1:2024/BYT của Bộ Y tế |
| Ao nuôi tôm thẻ chân trắng | 7,2 – 8,5 | — | 15 – 25‰ | Khuyến cáo ngành thủy sản, nghiên cứu ĐH Cần Thơ |
Bút đo chỉ cho kết quả nhanh để sàng lọc. Nước uống còn phải đạt các chỉ tiêu vi sinh và kim loại nặng mà bút không đo được. Nếu nghi ngờ nguồn nước, hãy gửi mẫu đến phòng thí nghiệm.
Cách dùng bút đo chất lượng nước 5 trong 1
Hướng dẫn dưới đây áp dụng cho bút đo 5 trong 1 AGREEN MF-X51.
- Chuẩn bị: mở nắp bảo vệ, rửa đầu đo bằng nước sạch và lau khô nhẹ. Lấy nước cần đo vào cốc sạch, đủ ngập phần điện cực.
- Bật máy: nhấn ON/OFF.
- Nhúng và khuấy nhẹ: nhúng đầu đo vào nước, khuấy nhẹ để đuổi bọt khí bám trên điện cực.
- Chuyển chế độ: bấm chuyển để xem lần lượt pH, TDS, EC, độ mặn và nhiệt độ. Nhìn đơn vị trên màn hình để biết đang đo gì:
- pH: hiển thị chữ "pH"
- TDS: ppm hoặc ppt
- EC: µS/cm hoặc mS/cm
- Độ mặn: %
- Nhiệt độ: °C
- Đọc kết quả: chờ con số đứng yên rồi mới đọc. Màn hình có đèn nền nên vẫn đọc rõ khi đo ngoài ao lúc sáng sớm hoặc chiều tối.
- Vệ sinh sau khi đo: rửa đầu đo bằng nước sạch, đậy nắp và cất vào hộp.
Mẹo đo đúng: giữa hai mẫu nước khác nhau, hãy rửa đầu đo để không lẫn mẫu trước. Nếu bút để lâu không dùng, ngâm điện cực vào nước sạch một lúc trước khi đo pH.
Hiệu chuẩn bút đo để kết quả luôn chính xác
Điện cực pH bị lệch dần theo thời gian, nên cần hiệu chuẩn định kỳ, nhất là khi dùng cho ao nuôi hoặc thủy canh. Bút MF-X51 kèm sẵn 3 gói bột hiệu chuẩn pH 4,00, 6,86 và 9,18.
- Pha dung dịch chuẩn: pha mỗi gói bột vào khoảng 250 ml nước cất hoặc nước tinh khiết, khuấy tan hết. Mỗi gói dùng một cốc riêng.
- Hiệu chuẩn điểm pH 6,86 trước: nhúng đầu đo vào dung dịch 6,86, chờ số ổn định, rồi nhấn giữ nút CAL đến khi máy xác nhận.
- Hiệu chuẩn điểm pH 4,00: rửa đầu đo bằng nước sạch, thấm khô, rồi làm tương tự với dung dịch 4,00.
- Điểm pH 9,18: làm thêm nếu bạn thường đo nước có tính kiềm.
Bảo quản bút đo
- Luôn đậy nắp đầu đo sau khi dùng. Không để đầu đo khô lâu ngày.
- Không dùng tay hoặc vật cứng chạm vào điện cực.
- Rửa đầu đo giữa các mẫu, nhất là khi đo nước mặn rồi chuyển sang nước ngọt.
- Khi pin yếu, thay 4 viên pin cúc áo LR44 1,5 V, loại dễ mua.
Ứng dụng của bút đo chất lượng nước
- Kiểm tra nước giếng, nước máy và nước sau máy lọc trong gia đình
- Theo dõi pH, độ mặn ao nuôi tôm cá, hồ cá koi, bể thủy sinh
- Đo EC, TDS dung dịch thủy canh và nước tưới
- Kiểm tra độ mặn nước tưới ở vùng nhiễm mặn
Nhờ dải đo độ mặn rộng đến 25%, bút MF-X51 còn dùng được cho hồ bơi nước muối và bể cá biển (nước biển khoảng 3,5%, tức 35‰).

Câu hỏi thường gặp
Bút đo có thay được xét nghiệm nước không?
Không. Bút chỉ đo 5 chỉ số vật lý và hóa học cơ bản để kiểm tra nhanh. Vi khuẩn, asen hay kim loại nặng phải xét nghiệm ở phòng thí nghiệm.
Vì sao số trên màn hình cứ nhảy liên tục?
Thường do còn bọt khí bám trên điện cực, đầu đo bị bẩn, hoặc nhiệt độ mẫu đang thay đổi. Hãy khuấy nhẹ, chờ thêm vài giây và vệ sinh đầu đo. Nếu vẫn không ổn định thì cần hiệu chuẩn lại.
TDS càng thấp có càng tốt không?
Không hẳn. TDS thấp cho biết nước ít tạp chất hòa tan, nhưng cũng ít khoáng chất. Với nước sau máy lọc, hãy theo dõi TDS theo thời gian. Nếu chỉ số tăng dần so với lúc mới thay lõi, đó là dấu hiệu lõi lọc đang yếu đi.
Bao lâu nên hiệu chuẩn một lần?
Nên hiệu chuẩn khi mới mua, sau khi thay pin, và định kỳ khi dùng thường xuyên. Kiểm tra nhanh bằng cách đo dung dịch pH 6,86: nếu kết quả lệch nhiều thì cần hiệu chuẩn lại.
Kết luận
Bút đo chất lượng nước 5 trong 1 giúp bạn kiểm tra pH, TDS, EC, độ mặn và nhiệt độ chỉ trong vài giây, không cần mang mẫu đi đâu. Để kết quả đáng tin, hãy nhớ khuấy nhẹ khi đo, chờ số ổn định và hiệu chuẩn định kỳ.
Xem bút đo chất lượng nước 5 trong 1 AGREEN MF-X51: đo độ mặn 0,01–25%, TDS đến 200 ppt, EC đến 400 mS/cm, nên dùng được từ nước uống đến nước lợ ao tôm và nước biển. Bút có màn hình đèn nền, chống nước, nặng 158 g, kèm hộp đựng và 3 gói bột hiệu chuẩn. Gọi hoặc nhắn Zalo 0336 180 086 để được tư vấn.